- Kodi
- ELL 314
- Emri
- Letërsi Amerikane II
- Semestri
- 6
- Leksione
- 3.00
- Seminare
- 0.00
- Laboratore
- 0.00
- Kredite
- 3.00
- ECTS
- 5.00
- Përshkrimi
-
Lënda synon t'i njohë studentët me lëvizjet, periudhat dhe autorët kryesorë të Letërsisë Amerikane nga fillimet e saj, romantizmi deri në ditët e sotme. Ajo i mbulon të tri gjinitë: prozën, poezinë dhe dramën ku tekstet letrare vendosen në kontekstin e gjerë shoqëror dhe historik të kohës së tyre dhe konceptohen si shfaqje të rëndësishme të kulturës.
- Objektivat
-
Lenda ka per synim te aftesoje studentet ne analizen dhe trajtimin e periudhave letrare, si dhe te nderlidhjes midis tyre dimensionit social dhe kulturor qe ato perfaqesojne.
- Java
- Tema
- 1
- Ky leksion trajton letërsinë e hershme amerikane gjatë periudhës koloniale dhe puritane, duke filluar me traditat gojore të amerikanëve vendas, të lidhura ngushtë me natyrën dhe spiritualitetin. Ai shpjegon se si konfliktet fetare në Evropë, të ndikuara nga figura si Martin Luther dhe John Calvin, çuan në vendosjen e Pilgrimëve dhe Puritanëve në Amerikë për të ushtruar lirshëm besimin e tyre. Puritanët synonin të krijonin një shoqëri model fetare, siç përshkruhet nga John Winthrop, ndërsa letërsia e tyre fokusohej në fenë, moralin dhe qëllimin. Leksioni gjithashtu thekson ndikimin e kolonizimit mbi popullsitë vendase dhe prezanton autorë kryesorë si William Bradford.
- 2
- Leksioni trajton poezinë puritane përmes veprave të Anne Bradstreet dhe Edward Taylor, duke theksuar përqendrimin e tyre në tema kryesore puritane si besimi, shpëtimi dhe konflikti midis jetës tokësore dhe përkushtimit shpirtëror. Poezia e Bradstreet ndërthur idetë fetare me përvoja personale dhe familjare, shpesh duke trajtuar rolin e gruas dhe duke shprehur emocione të thella krahas besimit të saj. Ndërsa, puna e Taylor është më e përqendruar në fenë, duke përdorur metafora komplekse dhe strukturë meditative për të shprehur përkushtimin ndaj Zotit dhe kërkimin për pastërti shpirtërore. Ndërkohë që Bradstreet anon më shumë drejt një stili klasik dhe të kuptueshëm, Taylor mbështetet në imazhe biblike dhe teknika metafizike. Së bashku, veprat e tyre tregojnë larminë dhe pasurinë e letërsisë puritane, duke bashkuar parimet fetare me shprehjen personale dhe krijimtarinë poetike.
- 3
- Ky leksion trajton zhvillimin e hershëm të letërsisë amerikane gjatë dhe pas periudhës së Revolucionit, si dhe formimin e një identiteti kombëtar të veçantë. Ai shpjegon se, megjithëse Amerika fitoi pavarësinë politike pas American Revolution, shkrimtarët amerikanë ende kishin vështirësi të shkëputeshin nga ndikimi letrar evropian, sidomos ai anglez, dhe të krijonin një letërsi origjinale kombëtare. Leksioni thekson rolin e ideve të Iluminizmit si arsyeja, liria, barazia dhe demokracia, të ndikuara nga mendimtarë si John Locke, dhe të shprehura nga figura të rëndësishme si Benjamin Franklin, Thomas Paine dhe Thomas Jefferson. Gjithashtu, fokusohet te Washington Irving si një nga autorët e parë të suksesshëm amerikanë, ku vepra e tij Rip Van Winkle trajton tema si identiteti, liria, ndryshimi dhe tensioni midis traditës dhe progresit në një Amerikë të sapopavarësuar. Në përgjithësi, leksioni tregon se si letërsia kaloi gradualisht nga imitimi drejt origjinalitetit duke pasqyruar sfidat kulturore, politike dhe filozofike të një kombi të ri.
- 4
- Ky leksion trajton Transcendentalism si një fazë të rëndësishme të romantizmit amerikan dhe një pikë kthese në zhvillimin e një zëri letrar amerikan të veçantë, së bashku me shfaqjen e poetëve të mëdhenj Emily Dickinson dhe Walt Whitman. Leksioni shpjegon se si Transcendentalizmi, i udhëhequr nga Ralph Waldo Emerson, Henry David Thoreau dhe Margaret Fuller, theksonte intuitën, individualizmin, natyrën dhe idenë e “Over-Soul”, duke i nxitur njerëzit të kërkojnë të vërtetën shpirtërore përtej realitetit material. Vepra Walden dhe eseja “Civil Disobedience” e Thoreau pasqyrojnë këto ide përmes jetesës së thjeshtë, kundërshtimit të padrejtësisë dhe vetëbesimit. Më pas, leksioni lidhet me zhvillimet poetike, duke treguar se si Dickinson krijoi një stil unik, introspektiv dhe jo konvencional me tema si natyra, vdekja dhe identiteti, ndërsa Whitman revolucionarizoi poezinë me vargun e lirë, duke festuar demokracinë, individualitetin dhe larminë e jetës amerikane. Së bashku, këta autorë shënojnë kalimin nga idealizmi filozofik drejt eksperimentimit të guximshëm poetik në letërsinë amerikane.
- 5
- Ky leksion fokusohet në Gothic literature dhe shfaqjen e tij në letërsinë amerikane, veçanërisht përmes Nathaniel Hawthorne dhe Edgar Allan Poe. Ai shpjegon se si letërsia gotike, e lindur nga romantizmi, eksploron anët e errëta të natyrës njerëzore, si mëkati, faji, çmenduria dhe konflikti moral, shpesh në ambiente të errëta dhe misterioze. Vepra The Scarlet Letter e Hawthorne pasqyron këto tema duke analizuar shoqërinë puritane, gjykimin moral dhe konfliktin e brendshëm psikologjik, sidomos përmes personazheve si Hester Prynne dhe Dimmesdale. Në mënyrë të ngjashme, veprat e Poe depërtojnë thellë në psikologjinë njerëzore, duke paraqitur frikën, obsesionin dhe efektet e fajit përmes tregimeve plot suspense dhe simbolikë, si në The Tell-Tale Heart dhe poezinë The Raven. Në përgjithësi, leksioni tregon se si letërsia gotike amerikane ndërthur thellësinë psikologjike me pyetje morale dhe filozofike, duke zbuluar kompleksitetin dhe errësirën e përvojës njerëzore.
- 6
- Ky leksion shqyrton letërsinë afro-amerikane nga narrativat e skllavërisë deri te lëvizja kulturore e Harlem Renaissance, duke theksuar zhvillimin e identitetit dhe shprehjes së komunitetit zezak në letërsinë amerikane. Ai shpjegon se si narrativat e hershme të skllevërve nga figura si Frederick Douglass dhe Harriet Jacobs paraqesin skllavërinë si një proces “vdekjeje sociale”, i ndjekur nga një rrugëtim drejt lirisë, vetëdijes dhe identitetit. Këto vepra autobiografike ndërthurin elemente fetare, përvoja personale dhe qëllime politike për të zbuluar padrejtësitë e skllavërisë dhe për të mbështetur abolicionizmin. Më pas, leksioni kalon te Harlem Renaissance, një zgjim i rëndësishëm kulturor në fillim të shekullit XX, ku shkrimtarë si Langston Hughes dhe Zora Neale Hurston shprehën krenarinë për kulturën afro-amerikane, trajtuan tema si racizmi, trashëgimia dhe jeta urbane, dhe eksperimentuan me forma të reja artistike. Në përgjithësi, leksioni tregon kalimin nga letërsia e mbijetesës dhe rezistencës drejt letërsisë së afirmimit kulturor dhe inovacionit artistik.
- 7
- Ky leksion trajton shfaqjen e zërit femëror në letërsinë amerikane përmes Charlotte Perkins Gilman dhe tregimit të saj The Yellow Wallpaper, në kontekstin e letërsisë “local color” dhe realitetit shoqëror të shekullit të XIX. Ai shpjegon se si Gilman përdor një narracion në vetën e parë, në formë ditari, për të paraqitur një grua që përjeton një krizë mendore si rezultat i izolimit të detyruar dhe kontrollit patriarkal, veçanërisht përmes “rest cure” të imponuar nga burri i saj. Tregimi trajton tema si shtypja gjinore, izolimi, sëmundjet mendore dhe konflikti midis vetë-shprehjes dhe pritshmërive shoqërore. Letra e verdhë simbolizon kufizimet ndaj grave, ndërsa çmenduria e narratores pasqyron njëkohësisht konfliktet personale dhe ato shoqërore. Në përgjithësi, leksioni tregon se si kjo vepër është njëkohësisht një rrëfim psikologjik dhe një kritikë feministe ndaj roleve tradicionale gjinore dhe praktikave mjekësore të kohës.
- 8
- Provim Gjysmëfinal
- 9
- Gjatë kësaj jave studentët do të njihen me lëvizjet kryesore letrare që u zhvilluan në Amerikën pas Luftës Civile: Realizmin, Rajonalizmin dhe Natyralizmin. Kursi do të shqyrtojë mënyrën se si shkrimtarët u larguan nga idealizmi romantik dhe filluan të paraqisnin jetën në mënyrë më objektive dhe reale. Vëmendje e veçantë do t’i kushtohet faktorëve historikë dhe shoqërorë që ndikuan në këto lëvizje, si industrializimi, urbanizimi dhe zhvillimet shkencore. Studentët do të analizojnë karakteristikat kryesore të secilës lëvizje dhe mënyrën se si autorët përfaqësuan jetën e përditshme, identitetet rajonale dhe ndikimin e mjedisit dhe trashëgimisë në sjelljen njerëzore.
- 10
- Kjo javë fokusohet në studimin e romanit The Adventures of Huckleberry Finn të Mark Twain si një nga veprat më përfaqësuese të Realizmit Amerikan. Studentët do të analizojnë tema të tilla si liria, racizmi, skllavëria, zhvillimi moral dhe konflikti ndërmjet ndërgjegjes individuale dhe normave shoqërore. Gjithashtu do të shqyrtohen përdorimi i satirës, gjuha popullore (vernakulare), simbolizmi dhe rrëfimi në vetën e parë. Një rëndësi e veçantë do t’i kushtohet udhëtimit të Huck Finn si një proces i vetëzbulimit moral dhe personal, si dhe simbolikës së lumit Misisipi si hapësirë lirie dhe pavarësie.
- 11
- Gjatë kësaj jave studentët do të studiojnë tregimin The Yellow Wallpaper të Charlotte Perkins Gilman në kontekstin e feminizmit, rajonalizmit dhe letërsisë psikologjike. Analiza do të përqendrohet në rolin e gruas në shoqërinë e shekullit XIX, trajtimin e shëndetit mendor dhe kufizimet që patriarkalizmi u impononte grave. Studentët do të shqyrtojnë zërin narrativ, simbolizmin e tapetit të verdhë dhe procesin e degradimit psikologjik të protagonistes, duke diskutuar gjithashtu kritikën që Gilman i bën pabarazisë gjinore dhe praktikave mjekësore të kohës.
- 12
- Kjo javë prezanton lëvizjen e Modernizmit dhe reagimin e saj ndaj ndryshimeve të mëdha shoqërore, kulturore dhe intelektuale të fillimit të shekullit XX. Studentët do të njihen me kontekstin historik të Modernizmit, duke përfshirë ndikimin e Luftës së Parë Botërore, urbanizimin, përparimet shkencore dhe transformimet filozofike. Vëmendje e veçantë do t’i kushtohet T. S. Eliot si një nga figurat kryesore të Modernizmit. Studentët do të analizojnë temat e fragmentimit, alienimit, humbjes së kuptimit dhe krizës shpirtërore, si dhe teknikat novatore që karakterizojnë poezinë moderniste.
- 13
- Kjo javë i kushtohet analizës së detajuar të poemës The Waste Land, një nga veprat më të rëndësishme të letërsisë moderniste. Studentët do të studiojnë strukturën e poemës, përdorimin e simboleve, figuracionit dhe aluzioneve letrare e kulturore. Diskutimet do të përqendrohen në temat e dekadencës shpirtërore, fragmentimit kulturor, izolimit dhe pasojave të luftës mbi individin dhe shoqërinë moderne. Përmes analizës së tekstit, studentët do të kuptojnë se si Eliot përdor teknikat moderniste për të pasqyruar krizën e qytetërimit bashkëkohor.
- 14
- Në këtë javë studentët do të studiojnë lëvizjen e Imagizmit dhe ndikimin e saj në zhvillimin e poezisë moderne. Kursi do të shqyrtojë kontributin e Ezra Pound në Modernizëm dhe parimin e tij të njohur “Make it new”. Studentët do të njihen me karakteristikat kryesore të Imagizmit, si qartësia e figurës poetike, ekonomia e gjuhës, saktësia e shprehjes dhe përdorimi i vargut të lirë. Përmes analizës së poezive të Pound dhe autorëve të tjerë imagistë, studentët do të vlerësojnë rolin e imazhit poetik në krijimin e kuptimit dhe përjetimit estetik.
- 15
- Java e fundit prezanton konceptet themelore të Postmodernizmit dhe teorive bashkëkohore letrare. Studentët do të shqyrtojnë mënyrën se si Postmodernizmi sfidon konceptet tradicionale të së vërtetës, identitetit, gjuhës dhe kuptimit. Diskutimet do të përfshijnë nocione si fragmentimi, perspektivat e shumëfishta, konstruktet shoqërore dhe refuzimi i të vërtetave universale. Përveç kësaj, studentët do të njihen me qasje të ndryshme teorike, si Kritika e Re, Strukturalizmi, Kritika Feministe, Psikoanaliza, Marksizmi, Postkolonializmi dhe Dekonstruksioni, duke fituar aftësitë e nevojshme për të analizuar tekstet letrare nga perspektiva të ndryshme kritike.
- 16
- Provim Final
- 1
- Studentët kuptojnë dhe vlerësojnë dokumentet e letërsisë Amerikane si dokumentë historikë dhe reflektime filozofike mbi vlerat, stilin e jetesës dhe veprat e letërsisë Amerikane.
- 2
- Studentët janë në gjendje të lexojnë, analizojnë dhe interpretojnë pjesët e veprave letrare.
- 3
- Studentët janë në gjendje të përfshihen në analiza të thella rreth veprave të rrymave të ndryshme të letërsisë Amerikane.
- Sasia Përqindja Përqindja totale
- Gjysmë finale
- 1 30% 30%
- Kuize
- 0 0% 0%
- Projekte
- 1 25% 25%
- Detyra
- 0 0% 0%
- Laboratorët
- 0 0% 0%
- Pjesëmarrja në mësim
- 1 10% 10%
- Përqindja totale e vlerësimit
- 65%
- Përqindja e provimit përfundimtar
- 35%
- Përqindja totale
- 100%
- Sasia Kohëzgjatja (orë) Gjithsej (orë)
- Kohëzgjatja e kursit (përfshirë javët e provimit)
- 16 3 48
- Orë studimi jashtë klasës
- 14 5 70
- Detyrat
- 2 3 6
- Gjysmë finale
- 1 2 2
- Provimi përfundimtar
- 1 3 3
- Të tjera
- 0 0 0
- Ngarkesa totale e punës
- 129
- Ngarkesa totale e punës / 25 (orë)
- 5.16
- ECTS
- 5.00